
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ဘေးကို အနိုင်ယူရန် ကာကွယ်ဆေးရရှိရေးကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက ပူးပေါင်း ကြိုးပမ်းကြရမည်ဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဦးဆောင် လှု့ံဆော်ခဲ့ချိန်တွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ သေဆုံးသူဦးရေသည် ဧပြီ ၂၅ က ၂၀၀,၀၀၀ နီးပါး ရှိလာခဲ့သည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူ ၂.၈ သန်းနီးပါး ကူးစက်ခံထားရပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ထက်ဝက်ခန့် ထိန်းချုပ် ကန့်သတ်ခံထားရချိန်တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ဘေးကြောင့် စီးပွားရေးထိခိုက် နစ်နာဆုံးရှုံးမှုများကို သက်သာရာရရန် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အစိုးရများက ရုန်းကန်နေရသည်။
ကပ်ဘေး၏သက်ရောက်မှုက ကြီးမားသောကြောင့် မကြုံစဖူးသော အမြန်နှုန်းနှင့် သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရပြီး ထိရောက်သည့် ကုသမှုများက အလှမ်းဝေးနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ဆေးအတွက် တစ်ကမ္ဘာလုံး ပူးပေါင်းကြိုးပမ်းကြရန် လိုအပ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယိုဂူတာရက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ဘာနဲ့မှ မတူတဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အများပြည်သူ့ရန်သူကို ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်” ဟု ဂူတာရက်စ်က ဧပြီ ၂၄ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍက လက်တွဲ ဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ဆေးသည် ဘေးကင်းရှင်းမှု၊ စရိတ်သက်သာမှု၊ အားလုံး လက်လှမ်းမီမှု ရှိနိုင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဂူတာရက်စ်က အဆိုပါ အွန်လိုင်းအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအစည်းအဝေးသို့ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီခေါင်းဆောင်များလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် ကာကွယ်ဆေး သုတေသနနှင့် ထုတ်လုပ် ဖြန့်ဖြူးမှုအတွက် အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်ကြရန် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ဥက္ကဋ္ဌ တေဒရို အာဒန်နွန် ဂီဘရီရေဆုက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆင်းရဲ၊ ချမ်းသာ၊ နိုင်ငံအကြီး၊ အသေး မခွဲခြားဘဲ နိုင်ငံအားလုံး ကာကွယ်ဆေး ရရှိရေး၊ ကုထုံးများ ရရှိရေးအတွက် သမိုင်းဝင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု Access to COVID-19 Tools (ACT) ကို WHO က ကြေညာခဲ့သည်။
ဂျာမန်ဝန်ကြီးချုပ် အင်ဂျလာမာကယ်က ဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ဆေး ရန်ပုံငွေအတွက် ယူရို ၈ ဘီလျံ ထည့်ဝင်ရန် လိုအပ်နေမှုကို ထောက်ပြခဲ့ပြီး ထိုလိုအပ်ချက်ကို နိုင်ငံများနှင့် ပုဂ္ဂလိက အဖွဲ့အစည်းများက ဖြည့်ဆည်းပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ယင်းအစည်းအဝေးသို့ ပျက်ကွက်ခဲ့သည်မှာ ဗိုင်းရပ်စ် အဦးဆုံး စတင်ပေါ်ထွက်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သော တရုတ်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကို ဝေဖန်နေသော အမေရိကန်မှ ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အမေရိကန်သည် ဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ဘေးကို အဆိုးဆုံးခံခဲ့ရပြီး ၈၉၀,၀၀၀ ကျော် ကူးစက်ခံထားရသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သေဆုံးသူမှာလည်း ၅၁,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအင်အားအကြီးဆုံး အမေရိကန်သည် ဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ဘေးကြောင့် စီးပွားရေးလည်း အကြီးအကျယ်အထိနာခဲ့ပြီး အကျပ်အတည်း စတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အလုပ်အကိုင် ၂၆ သန်း ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ စီးပွားရေးကို သက်ရောက်မှု လျော့ပါးစေရန်အတွက် လူမှုဆိုင်ရာ အဆက်အသွယ် ထိန်းချုပ်မှုများ လျှော့ချပေးရန် အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်များ ဖိအားပေးခံနေရသည်။
ထရန့်က ဝေဖန်နေသော်လည်း ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက အားကစားခန်းမများ၊ အလှပြင်လုပ်ငန်းများ အပါအဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအချို့ကို ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပေးခဲ့သည်။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၀၀,၀၀၀ နီးပါး ရှိခဲ့သော်လည်း ကူးစက်ခံရသူ အသစ်တွေ့ရှိမှုသည် တစ်ရက်လျှင် ၈၀,၀၀၀ ခန့်နှင့် လျော့ကျလာခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ၏အနောက်နိုင်ငံများတွင် နေ့စဉ်သေဆုံးမှုသည် လျော့ကျလာနေပြီး မျှော်လင့်ချက်အလင်းရောင် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း အခြားနိုင်ငံများသည် ဗိုင်းရပ်စ် စစ်ပွဲ၏ကနဦးအဆင့်တွင်သာ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က သတိပေးထားသည်။
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစိုးရိမ်မှုများနှင့် စီးပွားရေးလိုုအပ်ချက်များကို ဟန်ချက်ညီညီ ဆောင်ရွက်ရန် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များ ရုန်းကန်နေရပြီး ဥရောပနိုင်ငံများအပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားတွင် ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်မှုများ စတင်လျှော့ချပေးလာကြသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယံက ဧပြီ ၂၄ တွင် ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်မှု လျှော့ချပေးကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး အကန့်အသတ်များ လျှော့ချပေးသည့် နိုင်ငံစာရင်းတွင် နောက်ဆုံးစာရင်းဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားခဲ့သည့် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်သည် ပိတ်ဆို့ကန့်သတ်မှုများ လျှော့ချပေးမည့် အဆင့်ဆင့်ကို ကြေညာခဲ့ရသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ မွတ်စလင် သန်းပေါင်းများစွာကလည်း ရာမဒန်ဥပုသ်လကို နေအိမ်တွင်ပင် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စတင်ခဲ့ကြရသည်။ ဗလီများတွင် ဝတ်ပြုမှုကို မကြုံစဖူး ကန့်သတ်ခံထားရပြီး အစဉ်အလာအတိုင်း မိသားစုများ၊ မိတ်ဆွေများ ဥပုသ်အထွက် စားပွဲပြုလုပ်ခြင်းကိုလည်း တားမြစ်ပိတ်ပင်ခံထားရသည်။
-
မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် AA အဖွဲ့ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ၌ တပ်မတော်ဘက်က စစ်သည်အချို့ ကျဆုံးပြီး AA ဘက်မှ အလောင်းအချို့နှင့် သေနတ်ခြောက်လက် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်ပြောကြား
-
မြောက်ဦးမြို့နယ် လက္ကာကျေးရွာအနီးတွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်နှင့် AA အဖွဲ့တိုက်ပွဲအတွင်းAA အလောင်းကိုးလောင်းရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော်က နယ်မြေလုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်
-
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည့်စုံသော ဒီမိုကရေစီကို အသွင်ပြောင်းရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရမည် ဖြစ်သော်လည်း လာမည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ဖြစ်နိုင်ခြေ မရှိကြောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြောကြား
-
အဲဗာတန်အားရှုံးနိမ့်ခြင်းမှာ ပျင်းရိခြင်းကြောင့်ဟု ဝေဖန်ခဲ့သော မော်ရင်ဟိုကို စပါးကစားသမားများ မကျေမနပ်ဖြစ်နေပြီး စုပေါင်းပုန်ကန်ဖွယ်ရှိ
-
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ပရီးမီးယားလိဂ်အသင်းများ ရုပ်သံဝင်ငွေ(၁၀.၇%)စီ ပြန်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး လီဗာပူးလ် အနစ်နာဆုံးဖြစ်